Beschermingsmaatregelen

18 jaar en dan …

Het ouderlijk gezag (of de voogdij) stopt automatisch als een jongere 18 jaar wordt. Volgens de wet is een jongere dan meerderjarig en juridisch volwassen. Ook de jongere met een beperking.

Een handtekening onder een telefoonabonnement is dan rechtsgeldig. Een aankoop via internet ook. Maar denk ook aan mogelijke situaties van misbruik, als uw kind kwetsbaar en beïnvloedbaar is. Waardoor hij of zij bijvoorbeeld onverantwoord veel geld uitleent of een aankoop doet aan de deur of via internet, of een groot bedrag besteedt aan loterijen.

Als uw kind 18 jaar is, bent u ook niet langer de wettelijk vertegenwoordiger in contacten met zorginstellingen en allerlei instanties waar jongeren mee te maken krijgen, bijv. UWV, CIZ, WMO. Instanties eisen steeds vaker dat de vertegenwoordiging formeel geregeld is en dat u dit schriftelijk kunt aantonen.

Kortom, het vastleggen van de wettelijke vertegenwoordiging van uw (straks) meerderjarige kind met een beperking is sterk aan te raden (geen wettelijke verplichting). Drie vormen van wettelijke vertegenwoordiging komen hier aan de orde waarbij het accent ligt op de ondercuratelestelling.

Vormen van wettelijke vertegenwoordiging

Er bestaan 3 vormen van wettelijk vertegenwoordiging:

  • Mentorschap: alleen voor persoonlijke zaken
  • Bewind: alleen voor financiële zaken
  • Curatele: voor persoonlijke en financiële zaken

1. Mentorschap

Is een persoon niet in staat zijn persoonlijke belangen te behartigen, dan is het mogelijk het mentorschap aan te vragen. Het gaat hierbij om belangen op het gebied van:

  • verzorging
  • verpleging
  • (medische) behandeling
  • begeleiding en
  • bijvoorbeeld keuze van medicijnen

Juridisch blijft de persoon handelingsbekwaam. De mentor neemt beslissingen over de persoonlijke belangen, maar heeft ook de plicht om de betrokkene zoveel mogelijk in deze beslissingen te betrekken en zijn zelfstandigheid te bevorderen. Bijvoorbeeld als deze moet kiezen tussen wel of niet zelfstandig wonen of als het gaat om een medische behandeling.
U kunt hier meer over lezen in onderstaande brochures.

2. Bewind

Als een persoon niet meer in staat is zijn financiële belangen te behartigen, kan onderbewindstelling worden aangevraagd. Het is daarbij niet de persoon die onder bewind staat, maar zijn goederen. Net als bij mentorschap blijft de persoon handelingsbekwaam. Alleen over de goederen die onder bewind staan mag hij niet meer zelfstandig beslissen. Dit kan zowel een bankrekening zijn als onroerend goed. Bij het regelen van de financiële zaken van de betrokkene kan de bewindvoerder ook een belastingaangifte doen en bijstand, huurtoeslag of een persoonsgebonden budget aanvragen.
U kunt hier meer over lezen in onderstaande brochures.

3. Curatele

Ondercuratelestelling is de meest vergaande beschermingsmaatregel. De maatregel is vooral bedoeld om misbruik op het gebied van persoonlijke en/of financiële belangen door anderen te voorkomen. Bijvoorbeeld als gevolg van een verstandelijke beperking.
U mag dan rechtshandelingen van uw kind ongedaan maken (‘vernietigen’). U bent als curator hiertoe bevoegd omdat uw kind handelingsonbekwaam is. U kunt dit telefonisch doen en de situatie uitleggen. Werkt dit niet, dan kunt u een kopie van de uitspraak van de kantonrechter opsturen waaruit blijkt dat u tot curator bent benoemd.

Wie wordt curator?

Vaak worden ouder(s), broers of zussen van de betrokkene benoemd tot curator. U kunt ook kiezen voor een professioneel curator. Soms heeft dit de voorkeur boven een familielid of is er geen familie meer. Denk hierbij aan echtscheidingen, waarbij beide partijen niet meer communiceren, of overleden ouders en een alleenstaand kind.
Onder voorwaarden is co-curatorschap van beide ouders mogelijk (er moet o.a. sprake zijn van in gezinsverband wonen).

Hoe aanvragen?

De wettelijk vertegenwoordiger, u als ouder (of de voogd), dient een verzoekschrift tot ondercuratelestelling in. U doet dit bij de kantonrechter van de rechtbank binnen het gebied waarin de betrokkene, uw kind, woont. Voor de regio Zeist is dat Rechtbank Midden-Nederland. Er is geen advocaat nodig; wel moet u griffierecht betalen, t.w. circa €80 (tarief 2016).
Bij het verzoekschrift dient u een aantal formulieren in te vullen en de noodzaak van de ondercuratelestelling te onderbouwen.

Bijvoorbeeld

  • een medische verklaring van een deskundige waaruit blijkt dat ondercuratelestelling noodzakelijk is. Bijvoorbeeld van behandelaars, maar ook andere rapporten of verslagen die uw verzoek ondersteunen.
  • Een zgn. bereidheidverklaring van degene die als curator gaat optreden dat hij of zij bereid is om die taak te vervullen.
  • Een zgn. akkoordverklaring van familieleden, bijvoorbeeld meerderjarige broer(s) of zus(sen). Zie ook hieronder.

De kantonrechter zal u en uw kind, na ontvangst van het verzoek, uitnodigen voor een mondelinge behandeling van het verzoek. Er kunnen ook andere belanghebbenden zijn zoals meerderjarige kinderen. Als zij geen bezwaar hebben kan dit bij de aanvraag aangegeven worden (ingevulde ‘akkoordverklaring’). Zij zullen dan doorgaans niet worden uitgenodigd.

De kantonrechter zal tijdens de mondelinge behandeling informatie inwinnen over de situatie van de persoon waarvoor een ondercuratelestelling is verzocht. In het geval de kantonrechter oordeelt dat er een grond aanwezig is, bijv. een verstandelijke beperking en hij/zij hierdoor zijn belangen niet voldoende kan behartigen, zal de kantonrechter de ondercuratelestelling uitspreken.

De kantonrechter wijst gelijk een curator aan. Als u als ouder curator wilt zijn, is het handig dit meteen bij het verzoekschrift aan te geven, door een ingevulde zgn. bereidverklaring bij te voegen. De rechter zal uw voorkeur doorgaans volgen.

Vervolgens wordt de ondercuratelestelling binnen tien dagen na de uitspraak gepubliceerd in de Nederlandse Staatscourant en in twee landelijke dagbladen. Daarnaast wordt de naam opgenomen in het Centraal Curatele en Bewind Register.

Verplichtingen als curator

U bent als curator verplicht om eenmaal per jaar rekening en verantwoording af te leggen bij de kantonrechter. Hiervoor kunt u gebruik maken van digitale modelformulieren (zie onder). I.v.m. de verantwoording is het handig een eigen bankrekeningnummer voor uw kind te openen. Zo blijft het overzichtelijk en eenvoudig over te leggen.

Tijdig aanvragen

Het is aan te raden om de beschermingsmaatregel aan te vragen voordat het kind meerderjarig is. De maatregel gaat dan automatisch in op het moment dat het kind 18 jaar wordt. Het gehele traject kan 2 à 3 maanden in beslag nemen.


Meer informatie / formulieren

Powerpointpresentatie ouderavond maart 2016

Brochures

Handige modelformulieren vindt u bij rechtspraak.nl, o.a.:

  • Verzoek tot ondercuratelestelling
  • Bereidverklaring (curatorschap)
  • Akkoordverklaring (bijvoorbeeld voor broers/zussen)
  • Periodieke rekening & verantwoording

 Advies

  • De schoolmaatschappelijk werker van Meerklank Jacqueline Zandt kan met u meedenken en adviseren. E-mail: jzandt@mee-ugv.nl of 06-41413008, of telefonisch bij MEE Utrecht, Gooi & Vecht: 0900-6336363 .
  • Bij het Juridisch Loket bij u in de buurt kunt u ook terecht voor juridische informatie of advies. Bel daarvoor 0900-8020.
  • Het Juridisch steunpunt regelrecht. E-mail: info@juridischsteunpunt.nl of telefoon 030 – 291 66 88.

N.b. Aan de inhoud van deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.
Raadpleeg eerst de genoemde bronnen of vraag het na bij de uitvoerende instantie of MEE.